Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

vluchtoord Nunspeet

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Nederland tijdens WO1 Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 09 Okt 2005 19:08    Onderwerp: vluchtoord Nunspeet Reageer met quote

een naburige gemeente herbergt WO1 geschiedenis, ik wil dit wat uitdiepen, fotoos volgen:

Quote:
Vanaf half november 1914 begon het onderbrengen van vluchtelingen in deze ‘kampen’. Vanwege de negatieve klank van het woord ‘kamp’ gebruikte men in officiële stukken het begrip ‘rijksvluchtoord’ of ‘vluchtoord’. In de volksmond werd echter gewoon het woord ‘kamp’ gebruikt.

Bij het onderbrengen van de vluchtelingen werd gestreefd naar het type huisvesting dat ‘paste bij de sociale status van de vluchteling’. Vermogende Belgen en de z.g. Pauvres Honteux (‘stille armen’) kregen toestemming zich buiten deze vluchtoorden te vestigen. De ‘stille armen’ kregen daarbij zelfs een hogere uitkering (f 0,70 per volwassene per dag; f 0,50 per kind per dag) dan de ‘arme’ vluchtelingen (f 0,35 per volwassene per dag; f 0,20 per kind per dag).

Deze arme vluchtelingen werden ingedeeld in drie categorieën:

A. gevaarlijke of ongewenste elementen
B. de minder gewenste elementen
C. de fatsoenlijke behoeftigen

Vluchtoord Nunspeet werd opgezet voor categorie A en B (‘voor de heffe des volks’) en kon onderdak bieden aan 13.000 personen.

In de praktijk kwam er van deze tweedeling in arme/niet fatsoenlijke en rijke/wel fatsoenlijke vluchtelingen niet veel terecht maar door deze maatregelen gaven vele vluchtelingen er de voorkeur aan naar België terug te keren. Dit was ook de reden dat de maximale opnamecapaciteit van de vluchtoorden nooit volledig werd benut. Volgens het verslag van de Centrale Commissie bedroeg het aantal vluchtelingen, voornamelijk bestaande uit vrouwen, kinderen en bejaarden, in

- Nunspeet maximaal 7.050 personen
- Ede maximaal 5.400 personen
- Uden maximaal 7.020 personen.

Elk van deze drie vluchtoorden bestond uit barakken met woon- en slaapvertrekken met daarnaast de voorzieningen die in elk ander dorp ook aanwezig waren: kerk, postkantoor, ziekenzaal, winkel, etc.


uit een onvolprezen site
http://www.wereldoorlog1418.nl/vluchtelingen/burgers-vlucht/

Quote:
Begin 1916 liet de regeringscommissaris van Zeeland en Noord-Brabant, de heer Ruijs de Beerenbrouck, weten dat de opvangruimtes ontruimd moesten worden in beide provincies en dat de onbemiddelde vluchtelingen ondergebracht moesten worden in de net afgebouwde vluchtoorden te Ede, Uden en Nunspeet (strafkamp).


http://www.historietilburg.nl/tijdschrift/6.1/582.htm

vandaag was ik op de algemene begraafplaats (de oude begraafplaats) van Nunspeet, links achterin bevinden zich twee vakken: één driehoekig, één vierkant beide vakken vol met gietijzeren paaltjes met een dakje en een nummeraanduiding, er stonden nog twee originele houten "grafplanken" , ik vermoed dat er meer geweest zijn, maar ja hout vergaat ....
de planken betroffen kinderen, geboren in België gestorven in Nunspeet.
Tussen de twee vakken bevindt zich een bakstenen monumentje.

Wie weet meer?
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13292

BerichtGeplaatst: 09 Okt 2005 19:14    Onderwerp: Reageer met quote

Probeer het onvolprezen boek Oorlogsgasten van Evelyn de Roodt eens. Uitgeverij Europese Bibliotheek uit Zaltbommel. In de index wordt maar liefst naar 23 pagina's verwezen. Volgens mij, en als je geluk hebt, ligt het in de ramsj bij De Sleghte.

Laatst aangepast door Richard op 09 Okt 2005 19:35, in totaal 1 keer bewerkt
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
gvdbor



Geregistreerd op: 19-7-2005
Berichten: 1346
Woonplaats: Ermelo

BerichtGeplaatst: 09 Okt 2005 19:31    Onderwerp: Reageer met quote

Nunspeet naburige gemeente zeg je?

Ermelo grenst ook aan Nunspeet, ook een naburige gemeente dus.

Waar woon je Eagle?

btw: In harderwijk was ook een vluchtelingenkamp
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 09 Okt 2005 19:36    Onderwerp: Reageer met quote

weet ik in Oldebroek ook, maar voor zover ik begrijp waren dit vooral geinterneerde militairen, ik heb fotoos gezien van burgers en de graven betreffen kinderen van één of twee jaar oud uit Antwerpen, en een goed speurder kan natuurlijk de buurgemeenten van Nunspeet nagaan
Laughing
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
gvdbor



Geregistreerd op: 19-7-2005
Berichten: 1346
Woonplaats: Ermelo

BerichtGeplaatst: 09 Okt 2005 19:49    Onderwerp: Reageer met quote

nu maak je het al iets eenvoudiger. Je maakt nu van "naburige gemeente" "buurgemeente"
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
gvdbor



Geregistreerd op: 19-7-2005
Berichten: 1346
Woonplaats: Ermelo

BerichtGeplaatst: 09 Okt 2005 19:56    Onderwerp: Reageer met quote

tegen de wijzers van de klok in zou dat dan moeten zijn:

Harderwijk, Ermelo, Apeldoorn, Epe, Oldebroek, Elburg.

of vergeet ik er nog 1?
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
gvdbor



Geregistreerd op: 19-7-2005
Berichten: 1346
Woonplaats: Ermelo

BerichtGeplaatst: 09 Okt 2005 19:57    Onderwerp: Reageer met quote

heerde hattem nog
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 09 Okt 2005 20:22    Onderwerp: Reageer met quote

dit lijkt wel raad het plaatsje .... laat ik zeggen dat tongeren halverwege nunspeet is
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
gvdbor



Geregistreerd op: 19-7-2005
Berichten: 1346
Woonplaats: Ermelo

BerichtGeplaatst: 09 Okt 2005 20:28    Onderwerp: Reageer met quote

Als Tongeren (en Soerel) halverwege is, dan moet je haast in Epe wonen
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 09 Okt 2005 20:33    Onderwerp: Reageer met quote

excuses aan de anderen voor dit Veluws onderonsje, de speurder heeft weer een vraagstuk opgelost...
Cool
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
gvdbor



Geregistreerd op: 19-7-2005
Berichten: 1346
Woonplaats: Ermelo

BerichtGeplaatst: 09 Okt 2005 20:48    Onderwerp: Reageer met quote

een paar keer per jaar kom ik dan bij je in de buurt, tijdens de motorbegeleiding van de wielerronde "parel van de Veluwe"
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 10 Okt 2005 18:48    Onderwerp: Reageer met quote

de algemene, oude begraafplaats van Nunspeet



bord bij de ingang

de "oprijlaan naar het baarhuisje"



op het Belgische deel, twee grafplanken, zou dat hout echt 90 jaar oud zijn?







het monument voor de "afgestorven gasten"





voor zover ik kon zien het grootste getal, afgeteld van nummer één ..



een overzicht van het veld, in de oktoberzon..



Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Merlijn



Geregistreerd op: 18-2-2005
Berichten: 11531

BerichtGeplaatst: 10 Okt 2005 18:51    Onderwerp: Reageer met quote

Mooie foto's

Alleen mogen ze die graven wel eens een beetje opknappen.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13292

BerichtGeplaatst: 10 Okt 2005 18:51    Onderwerp: Reageer met quote

Daar kijk ik van op Eagle. Toch nog een hele 'afdeling'.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Merlijn



Geregistreerd op: 18-2-2005
Berichten: 11531

BerichtGeplaatst: 10 Okt 2005 18:52    Onderwerp: Reageer met quote

Ik ga zeker daar eens een keer kijken
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 10 Okt 2005 18:53    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
Alleen mogen ze die graven wel eens een beetje opknappen.


graven? gietijzeren paaltjes en twee verrotte planken ...
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Merlijn



Geregistreerd op: 18-2-2005
Berichten: 11531

BerichtGeplaatst: 10 Okt 2005 18:54    Onderwerp: Reageer met quote

Nou ja
ze mogen er wel eens wat aan doen.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 11 Okt 2005 8:29    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
Nol Polak werd op 15 augustus 1905 in Amsterdam geboren als Abraham Polak. Zijn ouders waren Kalman Polak en Betje Stofkoper, die op 29 november 1893 te Amsterdam waren getrouwd. Het was een groot gezin waarin Nol opgroeide. Hij had drie broers en vier zusters. Nol's vader was diamantslijper en zeer actief in de vakbeweging wat hem de bijnaam 'solidaire Kareltje' opleverde. In 1909 week de familie door gebrek aan werk uit naar Belgie waar zij zich in Borgerhout bij Antwerpen vestigde.

Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog keerde de familie Polak noodgedwongen weer terug naar Amsterdam.


http://www.jhm.nl/personen.aspx?naam=Polak,%20Abraham

zie de naam op de eerste grafplank, het zou familie kunnen zijn.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 19 Okt 2005 19:44    Onderwerp: Reageer met quote

Vandaag heb ik het Streekarchivariaat vestiging Nunspeet bezocht om verdere informatie te verzamelen over het vluchtoord Nunspeet.
Een samenvatting van het gevonde:
na de inval van de Duitsers in België en vooral ten gevolge van de val van Antwerpen komt er een stroom vluchtelingen op gang richting Nederland. In de tweede week van november besluit het Ministerie van Binnenlandse Zaken tot een geconcentreerde opvang van de vluchtelingen. Vanuit Nunspeet wordt een aanbod gedaan:
"de onafzienbare heidevlakten binnen mijne gemeente geven gelegenheid tot het oprichten van een kamp voor een onnoemelijk aantal personen". Heel snel worden er barakken gebouwd, met behulp van lokale aannemers en op 27 november 1914 is er een begin van een kamp. Er komen dan vanuit Amsterdam (waar vluchtelingen in havenloodsen waren gehuisvest) tot 30 november, 1100 personen per dag aan, in totaal dus 4400. Er werd gedacht aan opvang van in totaal 20000 personen. Het kamp werd verder uitgebouwd en in vier "dorpen" verdeeld, in totaal was het oppervlak 15 ha. Het kamp kreeg al gauw een slechte naam, het maximale aantal inwoners was 6529 (februari 1915). Toen in mei 1917 het kamp Ede gesloten werd, werden de bewoners hiervan overgebracht naar Nunspeet.
De slechte naam van het kamp was te wijten aan een aantal factoren:
- de lokale regeringscommissaris regeerde "met ijzeren hand met fluwelen handschoen", er waren allerlei beperkende maatregelen, waarbij elk kamplid een pasje had.
- de gezondheidssituatie was slecht, er was sprake van een extreem hoge kindersterfte, in het eerste jaar van funtioneren stierven er 264 kinderen, daarna 96, 74, 57 en 41. Oorzaken waren sterfte tijdens de bevalling, mazelen, vormen van longontsteking, t.b.c, difterie. Om een voorbeeld te geven in februari 1915 stierven er in Nunspeet 26 Belgische kinderen en 2 Nederlandse.
- een deel van het kamp was (overigens zoals later zou blijken zonder juridische grondslag) gesloten, om ongewenste elementen te herbergen:
de barak Congo voor gestraften, en de barak Jan Steen voor "alle publieke vrouwen, die zich buiten de echt met mannen afgeven, desnoods tegen haar wil".
Vanaf begin maart 1919 wordt begonnen met de afbraak van het kamp.
In de jaren zestig van de twintigste eeuw, wordt op de plaats van het kamp een villawijk gebouwd, genaamd Belgenkamp. De straten heten naar Belgische vorsten en vorstinnen.

D. Meijer, "Het Belgische kamp", 1996
M.L.C. Hendrickx-Van der Avert, "Het vluchtoord Nunspeet 1914-1918",
E. de Roodt, Oorlogsgasten.

bijgaand een kaartje van het kamp


Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
gvdbor



Geregistreerd op: 19-7-2005
Berichten: 1346
Woonplaats: Ermelo

BerichtGeplaatst: 19 Okt 2005 22:07    Onderwerp: Reageer met quote

grappig, dat kaartje erbij, heb je toevallig nog gekeken naar de huidige situatie? Is het nog steeds heideveld? Als ik die knik zo zie in de Eperweg, lijkt het alsof het daar de Soerelseweg is nabij de Elburgerweg.

ik ga het eens aan Nunspeetse collega's navragen.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 20 Okt 2005 8:21    Onderwerp: Reageer met quote

het gebied ligt in het huidige dorp Nunspeet, en vormt zoals eerder gemeld het wijkje Belgenkamp

Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 20 Okt 2005 8:27    Onderwerp: Reageer met quote

overigens de knik in de Eperweg ligt meer naar rechts, buiten het kaartje, dat zou betekenen dat een deel van het toenmalige gebied niet bebouwd is. De beide begraafplaatsen (waaronder de oude, met de vele Belgengraven) liggen ook aan de Eperweg, meer naar links op het kaartje, richting dorpskern van Nunspeet.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Hauptmann



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 11547

BerichtGeplaatst: 20 Okt 2005 8:49    Onderwerp: Reageer met quote

eagle schreef:
overigens de knik in de Eperweg ligt meer naar rechts, buiten het kaartje, dat zou betekenen dat een deel van het toenmalige gebied niet bebouwd is. De beide begraafplaatsen (waaronder de oude, met de vele Belgengraven) liggen ook aan de Eperweg, meer naar links op het kaartje, richting dorpskern van Nunspeet.


Kan het niet zijn dat die knik gevormd worden door de 'Oude Eperweg'? Dat zou wel kloppen qua weg. Dan zou de nieuwe Eperweg dan na de oorlog rechtdoor getrokken moeten zijn.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 20 Okt 2005 8:50    Onderwerp: Reageer met quote

de directe leiding van de vluchtoord lag in handen van een rijkscommissaris, de eerste voor het kamp Nunspeet was. H.P.N. Muller, een kleurrijk persoon

http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/Index/bwn5/muller

zijn betrokkenheid met het kamp:

Quote:
Afgezien van het consulaat voor Liberia en het lidmaatschap van de commissie voor de consulaire examens vervulde Muller geen officiële functies. In 1914 werd hij echter benoemd tot regeringscommissaris van het kamp voor de Belgische vluchtelingen te Nunspeet. Minder dan een jaar later, in augustus 1915, nam hij ontslag; verwijten over zijn autocratische optreden beantwoordde hij met kritische krantenartikelen over het financiële beheer van het vluchtelingenbeleid.


hij werd opgevolgd door luitenant generaal KNIL b.d. Drijber, een niet minder kleurrijk figuur

http://www.drijber.info/index.php?option=fotoboek&offset=11&foto=SipkoAdriaanjpg
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 20 Okt 2005 10:08    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
Kan het niet zijn dat die knik gevormd worden door de 'Oude Eperweg'? Dat zou wel kloppen qua weg. Dan zou de nieuwe Eperweg dan na de oorlog rechtdoor getrokken moeten zijn.


hauptmann, ik denk dat je helemaal gelijk hebt, de "knik"staat gewoon op het kaartje, een deel van het voormalige kampterrein is nu nog onbebouwd.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Roma



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 5083

BerichtGeplaatst: 20 Okt 2005 10:20    Onderwerp: Reageer met quote

Eagle, bedankt voor dit zeer interessante topic.
Ik zou dringend meer moeten lezen over Belgische vluchtelingen in Nederland want eerlijk gezegd weet ik er bitter weinig van.
Zelf heb ik een ver familielid, adjudant bij de vestingartillerie, die na de val van Antwerpen in Nederland werd geïnterneerd.
Ik weet echter niet waar.
Op 23 december 1918 werd hij "gerepatrieerd'.
Negen jaar later pleegde hij zelfmoord door ophanging na valselijk beschuldigd te zijn voor diefstal van legermaterieel.
Postuum kreeg hij eerherstel.
Een zeer triest verhaal dus.
Ik hoop ooit tijd te vinden om de levenswandel en de juiste toedracht van de feiten te reconstrueren...
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 23 Okt 2005 20:15    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
Op de andere begraafplaats liggen Belgen begraven die in Nunspeet zijn
blijven wonen. Een enkeling wordt nog met zijn militaire rang aangeduid.


dit bericht ontving ik van de historische vereniging Nuwenspete
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1645

BerichtGeplaatst: 15 Jan 2019 12:05    Onderwerp: Reageer met quote

Eind 2018 heb ik aandacht gevraagd voor de Belgische doden die in Nunspeet begraven zijn, wat leidde tot een artikel in de Stentor, wat weer aanleiding was voor een plezierig gesprek op het streekarchivariaat noordwest-Veluwe, er blijken twee lijsten te zijn met namen en nummers van de overleden Belgen die in Nunspeet begraven zijn.
Van alle overledenen heb ik een lijst opgesteld en een database gemaakt (in 2015).
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Nederland tijdens WO1 Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group